حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2492

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

معمول بوده ، حتّى در موردى در تاريخ روم هم ديده مىشود ( مثلا بيرون كردن گالّىها از ايطاليا ) ولى اين سياست اگر در موردى نافع باشد ، وقتى كه دوام يابد ، باعث ضررها و خسارات زيادى است و در اين موقع اعمال اين سياست از طرف پارتيها ، از هر نظرى ، كه بنگريم ، ضعف دولت آنها را مينمايد و بايد هم‌چنين باشد ، زيرا در اين زمان تاريخ پارت ، چنان كه بالاتر اشاره كرده‌ايم ، جزء مرحله سوّم است و اين مرحله بطور كلّى دلالت بر ضعف آن دارد و دولت مزبوره را به طرف زوال ميبرد . در باب نتيجه شكايت بلاش از فرس‌من بايد بگوئيم ، كه بلاش انتظار داشت ، امپراطور روم او را سياست كند ، ولى او ، باوجود اينكه فرس‌من را بروم احضار كرد ، تا در محكمه امپراطور جواب بدهد ، پس از حاضر شدن او ، نه فقط پادشاه گرجستان را سياست نكرد ، بل او را گرم پذيرفت و به او اجازه داد ، كه در كاپيتول « 1 » روم قربانى كند و مجسّمه سواره خود را در معبد بلّونا « 2 » بگذارد ( كاپيتول ارگى بود ، كه بر يكى از تپّه‌هاى هفت‌گانه روم ساخته بودند و معبد آن براى ژوپىتر ، ربّ النّوع بزرگ روميها ، بنا شده بود . بروميهاى فاتح در كاپيتول تاج ميدادند . م . ) . قيصر به اين مساعدتها اكتفاء نكرده ، بر خاك ايبرى هم افزود ( ديوكاسّيوس ، كتاب 39 ، بند 15 ) . معلوم است ، كه بلاش از اين رفتار هادريان به خود پيچيد ، ولى آن را برو نياورد و تحمّل كرد . حتّى پس از اينكه هادريان در 138 م . درگذشت و پسرخوانده او اورليوس « 3 » ، كه در تاريخ به آن‌تونينوس‌پيوس « 4 » معروف است ، جانشين او گرديد ، بلاش سفارتى بروم فرستاده او را تبريك گفت و با سفيرش تاجى از طلا براى امپراطور جديد فرستاد . اين قضيّه از سكّه‌اى ، كه در سال اوّل امپراطورى آن‌تونينوس‌پيوس زده شده است ، به خوبى استنباط مىشود ، سكّه مزبور از يكطرف سر امپراطور را مينمايد و از طرف ديگر زنى را ، كه كمان و تركشى بدست چپ دارد و با دست راست تاجى ميدهد .

--> ( 1 ) - Capitol . ( 2 ) - Bellona . ( 3 ) - Aurelius . ( 4 ) - Antoninus Pius .